Trong hôn nhân, vấn đề tài sản sẽ được rất nhiều cặp vợ chồng kết hôn quan tâm, đặc biệt là việc xác định tài sản trước hôn nhân vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của họ trong mối quan hệ vợ chồng.
Nếu vợ, chồng có tài sản riêng trước hôn nhân nhưng chưa làm thủ tục xác nhận tài sản riêng trước hôn nhân thì sau khi đăng ký kết hôn vợ, chồng có thể làm thủ tục công chứng tài sản trước hôn nhân tại các Tổ chức hành nghề công chứng.
Vậy thủ tục công chứng tài sản trước hôn nhân được quy định như thế nào?
Khi nào cần công chứng tài sản trước hôn nhân?
Trong bài viết này, Ký sự Luật sư sẽ giúp bạn đọc tìm hiểu chi tiết về vấn đề này, xin mời các Bạn tham khảo!
Trước hết, tài sản trước hôn nhân là gì?
Tài sản trước hôn nhân hay là tài sản trước thời kỳ hôn nhân có thể được hiểu là tài sản mà vợ hoặc chồng tạo ra hay có được trước khi họ đăng ký kết hôn.
Về bản chất, tài sản trước hôn nhân của cá nhân nào thì sẽ thuộc quyền sở hữu của người đó.
Tuy nhiên, khi kết hôn, tài sản trước hôn nhân này có thế được vợ, chồng thỏa thuận vẫn là tài sản riêng của mỗi bên hoặc cũng có thể được nhập vào khối tài sản chung của vợ, chồng.
Tài sản riêng trước hôn nhân:
Căn cứ theo Điều 43 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định về tài sản riêng của vợ, chồng như sau:
- Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các điều 38, 39 và 40 của Luật này; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng.
- 2. Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của vợ, chồng cũng là tài sản riêng của vợ, chồng. Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhânđược thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 33 và khoản 1 Điều 40 của Luật này.
Tài sản khác tại khoản 1 Điều 43 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, được quy định chi tiết cụ thể tại Điều 11 Nghị định 126/2014/NĐ-CP bao gồm:
- Quyền tài sản đối với đối tượng sở hữu trí tuệ;
- Tài sản mà vợ, chồng xác lập quyền sở hữu riêng theo bản án, quyết định của Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền khác;
- Khoản trợ cấp, ưu đãi mà vợ, chồng được nhận theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công với cách mạng; quyền tài sản khác gắn liền với nhân thân của vợ, chồng.
Vậy trước khi vợ chồng đăng ký kết hôn mà mỗi bên có tài sản được quy định tại Điều 43 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 thì lúc này tài sản này theo quy định sẽ là tài sản riêng của mỗi người.
Tài sản trước hôn nhân được nhập vào khối tài sản chung của vợ chồng:
Tài sản riêng trước hôn nhân của vợ, chồng có thể trở thành tài sản chung của vợ chồng nếu hai vợ chồng có thỏa thuận nhập tài sản riêng của vợ, chồng vào tài sản chung.
Căn cứ theo Khoản 1, Điều 46 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định về nhập tài sản riêng của vợ, chồng vào tài sản chung như sau:
- Việc nhập tài sản riêng của vợ, chồng vào tài sản chung được thực hiện theo thỏa thuận của vợ chồng.
Vậy nếu vợ chồng có thỏa thuận nhập tài sản riêng của vợ, chồng vào tài sản chung thì những tài sản riêng đó sẽ trở thành tài sản chung của vợ chồng.
Thủ tục công chứng tài sản trước hôn nhân như thế nào?
Sau khi đăng ký kết hôn mà vợ chồng muốn làm thủ tục xác nhận tài sản trước hôn nhân thì hai bên có thể mang các giấy tờ có liên quan về xác minh tài sản trước hôn nhân đến Văn phòng công chứng để làm thực hiện thủ tục công chứng tài sản trước hôn nhân.
Hồ sơ yêu cầu công chứng tài sản trước hôn nhân:
Nếu vợ, chồng mong muốn công chứng tài sản trước hôn nhân trong trường hợp đã kết hôn thì vợ chồng có thể chuẩn bị các giấy tờ có liên quan bao gồm:
- Văn bản xác nhận tài sản riêng có đầy đủ chữ ký của hai vợ chồng;
- Phiếu yêu cầu công chứng, trong đó có thông tin về họ tên, địa chỉ người yêu cầu công chứng, nội dung cần công chứng, danh mục giấy tờ gửi kèm theo; tên tổ chức hành nghề công chứng, họ tên người tiếp nhận hồ sơ yêu cầu công chứng, thời điểm tiếp nhận hồ sơ;
- Giấy đăng ký kết hôn của vợ chồng;
- Bản sao giấy tờ tùy thân của vợ, chồng (CMND/CCCD/Hộ chiếu);
- Bản sao giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản là tài sản riêng trước hôn nhân như: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy đăng ký/đăng kiểm xe ô tô, Sổ tiết kiệm,v;
- Bản sao các giấy tờ khác có liên quan đến việc xác nhận tài sản riêng.
Các bước thực hiện công chứng tài sản trước hôn nhân:
Thủ tục công chứng tài sản trước hôn nhân được thực hiện theo các bước như sau:
Bước 1: Nộp hồ sơ tại văn phòng công chứng
Người yêu cầu công chứng, chứng thực tài sản trước hôn nhân cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ như đã nêu ở mục trên và mang đến nộp tại văn phòng công chứng.
Bước 2: Kiểm tra hồ sơ và thụ lý giải quyết hồ sơ
Trong trường hợp người yêu cầu công chứng tự soạn thảo văn bản thì người yêu cầu công chứng nộp văn bản đó cho Công chứng viên. Công chứng viên sẽ kiểm tra tính chính xác và hợp pháp của văn bản như: chữ viết trong văn bản công chứng phải rõ ràng, dễ đọc, không được viết tắt hoặc viết bằng ký hiệu, không được viết xen dòng, viết đè dòng, không được tẩy xóa, không được để trống, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Trường hợp người yêu cầu công chứng chưa soạn thảo văn bản thì công chứng viên sẽ soạn thảo văn bản theo đề nghị của người yêu cầu công chứng.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, công chứng viên sẽ kiểm tra các giấy tờ trong hồ sơ và phản hồi kết quả cho người nộp:
- Trường hợp nếu hồ sơ không hợp lệ hoặc chưa đầy đủ thì công chứng viên yêu cầu vợ, chồng chỉnh sửa, nộp giấy tờ bổ sung hợp lệ.
- Nếu đã yêu cầu bổ sung hồ sơ mà hồ sơ bổ sung vẫn không hợp lệ thì công chứng viên có thể từ chối thụ lý hồ sơ và nêu rõ lý do từ chối cho người yêu cầu được biết.
- Trường hợp hồ sơ đã hợp lệ thì công chứng viên tiến hành thụ lý hồ sơ và ghi vào sổ công chứng.
Bước 3: Hướng dẫn quy định về thủ tục công chứng
Sau khi hồ sơ được thụ lý, công chứng viên hướng dẫn người yêu cầu công chứng một số thông tin về quy định của thủ tục công chứng, văn bản xác nhận, quyền và nghĩa vụ cũng như ý nghĩa, hậu quả pháp lý của vợ chồng khi xác nhận tài sản riêng trước hôn nhân.
Có thể bạn quan tâm:
Bước 4: Công chứng viên thẩm định nội dung hồ sơ
Trường hợp công chứng viên phát hiện có căn cứ cho rằng hồ sơ còn một số vấn đề chưa rõ hay không phù hợp pháp luật thì có quyền yêu cầu người yêu cầu công chứng làm rõ hoặc đề nghị xác minh, giám định. Nếu người yêu cầu không thực hiện hoặc không làm rõ được thì có quyền từ chối công chứng.
Công chứng viên kiểm tra dự thảo văn bản xác nhận tài sản trước hôn nhân có đảm bảo phù hợp với các điều kiện theo quy định của pháp luật, đạo đức xã hội hay không. Trường hợp không phù hợp thì có thể yêu cầu sửa chữa. Trường hợp người yêu cầu công chứng không sửa chữa thì công chứng viên có quyền từ chối công chứng.
Bước 5: Ký văn bản thỏa thuận tài sản trước hôn nhân của vợ, chồng
Sau khi thẩm định nội dung của hồ sơ, Công chứng viên có quyền yêu cầu vợ chồng tự đọc lại nội dung hồ sơ công chứng hoặc công chứng viên đọc cho người yêu cầu công chứng nghe theo đề nghị của người yêu cầu công chứng, nếu không có yêu cầu chỉnh sửa và đồng ý toàn bộ nội dung trong văn bản thì sẽ ký hoặc điểm chỉ vào từng trang của văn bản cam kết thỏa thuận tài sản riêng vợ chồng theo quy định pháp luật (việc điểm chỉ được tiến hành trong trường hợp người yêu cầu công chứng không biết chữ hoặc do bị khuyết tật hoặc không biết ký).
Việc ký hoặc điểm chỉ này phải được diễn ra tại văn phòng công chứng dưới sự chứng kiến của Công chứng viên để đảm bảo được tính khách quan.
Bước 6: Trả kết quả và nộp lệ phí công chứng
Công chứng viên yêu cầu người yêu cầu công chứng xuất trình bản chính của các giấy tờ có liên quan theo quy định để đối chiếu trước khi ghi lời chứng, ký vào từng trang của văn bản tài sản trước hôn nhân.
Trước khi nhận kết quả công chứng, người yêu cầu công chứng có nghĩa vụ hoàn thành lệ phí, thù lao công chứng cho Công chứng viên hoặc cho thu ngân tại văn phòng công chứng và sau đó sẽ nhận được văn bản xác nhận tài sản trước hôn nhân có đóng dấu của văn phòng công chứng.
Thời hạn công chứng được xác định kể từ ngày thụ lý hồ sơ yêu cầu công chứng đến ngày trả kết quả công chứng. Thời hạn công chứng không quá 02 ngày làm việc; đối với hợp hồ sơ có nội dung phức tạp thì thời hạn công chứng có thể kéo dài hơn nhưng không quá 10 ngày làm việc.
