Trong cuộc sống và các giao dịch pháp lý, không ít lần chúng ta nghe đến cụm từ “bất khả kháng.” Đây là khái niệm được nhắc đến trong nhiều lĩnh vực, từ hợp đồng dân sự, lao động, đến bảo hiểm và trách nhiệm pháp lý.
Trong bài viết này, Ký sự Luật sư sẽ giúp bạn đọc tìm hiểu chi tiết về vấn đề này, xin mời các Bạn tham khảo!
Trước hết, bất khả kháng là gì?
Bất khả kháng là những sự kiện xảy ra ngoài ý muốn và không thể kiểm soát, dự đoán được, gây ra hậu quả tiêu cực mà không bên nào chịu trách nhiệm.
Đây là các yếu tố khách quan, như thiên tai, chiến tranh, bạo loạn, dịch bệnh, hoặc các sự kiện khác đã được các bên thỏa thuận trong hợp đồng.
Pháp luật cho phép bên vi phạm hợp đồng được miễn trách nhiệm nếu vi phạm là do sự kiện bất khả kháng.
Các yếu tố cấu thành sự kiện bất khả kháng
Căn cứ khoản 1 Điều 156 Bộ luật Dân sự 2015, một sự kiện được coi là bất khả kháng phải đáp ứng các tiêu chí sau:
– Xảy ra một cách khách quan: Sự kiện không phụ thuộc vào ý chí hoặc hành vi của bất kỳ bên nào, diễn ra ngoài sự kiểm soát của các bên liên quan.
– Không thể lường trước: Sự kiện không được dự đoán vào thời điểm giao kết hợp đồng. Các sự kiện đã biết hoặc xảy ra trước khi ký hợp đồng không được xem là bất khả kháng.
– Không thể khắc phục: Mặc dù đã nỗ lực áp dụng mọi biện pháp hợp lý trong khả năng, các bên vẫn không thể giải quyết được tác động của sự kiện.
– Ảnh hưởng trực tiếp đến nghĩa vụ hợp đồng: Sự kiện phải là nguyên nhân chính khiến một bên không thể thực hiện nghĩa vụ trong hợp đồng.
Điều kiện áp dụng quy định miễn trách do sự kiện bất khả kháng
Theo Điều 294 Luật Thương mại 2005 quy định các trường hợp miễn trách nhiệm đối với hành vi vi phạm, bao gồm:
– Có thỏa thuận trước về trường hợp miễn trách nhiệm.
– Xảy ra sự kiện bất khả kháng.
– Vi phạm do lỗi của bên còn lại.
– Do quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền mà không thể dự báo được khi ký hợp đồng.
Lưu ý: Bên vi phạm có nghĩa vụ chứng minh sự kiện bất khả kháng và thông báo kịp thời cho bên còn lại. Nếu không, họ có thể phải bồi thường thiệt hại do việc không thông báo.
Có thể Bạn quan tâm:
Hệ quả của sự kiện bất khả kháng
Theo Điều 351 Bộ luật Dân sự 2015, khi sự kiện bất khả kháng dẫn đến vi phạm hợp đồng, bên vi phạm có thể:
– Được miễn trách nhiệm: Không chịu trách nhiệm dân sự nếu nghĩa vụ không thể thực hiện đúng hoặc đầy đủ.
– Kéo dài thời hạn hoặc từ chối thực hiện hợp đồng: Nếu sự kiện bất khả kháng tiếp tục kéo dài và ảnh hưởng nghiêm trọng.
– Đơn phương chấm dứt hợp đồng: Trong trường hợp không thể khắc phục, nhưng phải thông báo và chứng minh nguyên nhân bất khả kháng.
