Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng phát triển và nhu cầu lao động trong nhiều ngành nghề ngày càng gia tăng, việc sử dụng người lao động cao tuổi trong các công việc nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm đã trở thành một vấn đề đáng được quan tâm.
Mặc dù người lao động cao tuổi thường có nhiều kinh nghiệm và tay nghề, nhưng sức khỏe và khả năng làm việc của họ có thể không đáp ứng được yêu cầu của các công việc yêu cầu sức lực và môi trường làm việc khắc nghiệt.
Trong bài viết này, Ký sự Luật sư sẽ giúp bạn đọc tìm hiểu chi tiết về vấn đề này, xin mời các Bạn tham khảo!
Trước hết, thế nào là các ngành nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm?
Theo Thông tư 11/2020/TT-BLĐTBXH ban hành gồm có 1.838 nghề, công việc có yếu tố nặng nhọc, độc hại, chia thành 31 lĩnh vực khác nhau và phân theo điều kiện lao động loại IV,V,VI, theo đó:
- Lĩnh vực khai thác khoáng sản – Điều kiện lao động loại V, VI;
- Lĩnh vực cơ khí luyện kim – Điều kiện lao động loại V, VI;
- Lĩnh vực hóa chất – Điều kiện lao động loại V, VI;
- Lĩnh vực vận tải – Điều kiện lao động loại V, VI;
- Lĩnh vực xây dựng giao thông và kho tàng bến bãi – Điều kiện lao động loại VI, V;
- Lĩnh vực điện – Điều kiện lao động loại V;
- Lĩnh vực thông tin liên lạc, bưu chính viễn thông – Điều kiện lao động loại VI, V.
Ký sự Luật sư – Luật sư A&An
Xác định người lao động cao tuổi được quy định như thế nào?
Điều 148 Bộ luật Lao động 2019 có quy định cụ thể về người lao động cao tuổi như sau:
- Người lao động cao tuổi là người tiếp tục lao động sau độ tuổi theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật này.
- Người lao động cao tuổi có quyền thỏa thuận với người sử dụng lao động về việc rút ngắn thời giờ làm việc hằng ngày hoặc áp dụng chế độ làm việc không trọn thời gian.
- Nhà nước khuyến khích sử dụng người lao động cao tuổi làm việc phù hợp với sức khỏe để bảo đảm quyền lao động và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực.
Đồng thời, độ tuổi xác định người lao động cao tuổi theo quy định tại Khoản 2, Điều 162, Bộ Luật lao động 2019 như sau:
“Tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường được điều chỉnh theo lộ trình cho đến khi đủ 62 tuổi đối với lao động nam vào năm 2028 và đủ 60 tuổi đối với lao động nữ vào năm 2035.”
Kể từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 03 tháng đối với lao động nam và đủ 55 tuổi 04 tháng đối với lao động nữ; sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng đối với lao động nam và 04 tháng đối với lao động nữ.
Có thể bạn quan tâm:
Điều kiện được sử dụng người lao động cao tuổi làm ngành nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm
Căn cứ theo Điều 29 Nghị định 39/2016/NĐ-CP quy định về điều kiện sử dụng người lao động cao tuổi làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, cụ thể như sau:
Chỉ sử dụng người lao động cao tuổi làm các nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm có ảnh hưởng xấu tới sức khỏe người lao động cao tuổi khi có đủ các Điều kiện sau đây:
- Người lao động cao tuổi phải có ít nhất 15 năm kinh nghiệm nghề nghiệp, trong đó có ít nhất 10 năm hành nghề liên tục trước khi ký hợp đồng.
- Người lao động cao tuổi phải có tay nghề cao, có chứng nhận hoặc chứng chỉ nghề, hoặc được công nhận là nghệ nhân.
- Người lao động cao tuổi phải đáp ứng tiêu chuẩn sức khỏe theo quy định của Bộ Y tế và phải được khám sức khỏe định kỳ ít nhất 2 lần/năm.
- Mỗi lao động cao tuổi chỉ được sử dụng tối đa 5 năm.
- Cần có ít nhất 1 lao động không phải cao tuổi làm cùng với lao động cao tuổi tại nơi làm việc.
- Người lao động cao tuổi phải có đơn tự nguyện làm việc để người sử dụng lao động xem xét trước khi ký hợp đồng.
Theo đó, trường hợp người sử dụng lao động muốn sử dụng người lao động cao tuổi làm các công việc nặng nhọc, nguy hiểm được quy định tại Thông tư 11/2020/TT-BLĐTBXH, người sử dụng lao động phải đáp ứng các điều kiện như đã nêu.
Xử phạt doanh nghiệp sử dụng người lao động cao tuổi làm việc trong các nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm không đúng quy định
Tại khoản 2 Điều 31 Nghị định 12/2022/NĐ-CP quy định về mức phạt tiền đối với hành vi sử dụng người lao động cao tuổi để làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm như sau:
Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có hành vi sử dụng người lao động cao tuổi làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm có ảnh hưởng xấu tới sức khỏe người lao động cao tuổi, trừ trường hợp bảo đảm các điều kiện làm việc an toàn.
Lưu ý: Theo quy định tại Khoản 1, Điều 6 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, mức phạt tiền trên áp dụng đối người sử dụng lao động là cá nhân vi phạm. Trường hợp tổ chức vi phạm thì mức phạt tiền gấp đôi.
