Trong pháp luật thừa kế, quyền thừa kế của con nuôi và con riêng luôn là một vấn đề được nhiều người quan tâm, đặc biệt là trong những tình huống có liên quan đến thừa kế thế vị.
Thừa kế thế vị cho phép con cháu thay thế vị trí của cha mẹ trong trường hợp cha mẹ qua đời trước.
Tuy nhiên, khi xét đến con nuôi và con riêng, câu hỏi đặt ra là liệu họ có được hưởng quyền thừa kế thế vị hay không?
Trong bài viết này, Ký sự Luật sư sẽ giúp bạn đọc tìm hiểu chi tiết về vấn đề này, xin mời các Bạn tham khảo!
Trước hết, thừa kế thế vị là gì?
Căn cứ Điều 652 Bộ luật Dân sự 2015, thừa kế thế vị được quy định như sau:
“Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống. Trường hợp nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.”
Như vậy, có thể hiểu thừa kế thế vị là việc các con (cháu, chắt) được thay vào vị trí của bố hoặc mẹ (ông, bà) để hưởng di sản của ông bà (hoặc cụ) trong trường hợp bố hoặc mẹ (ông hoặc bà) chết trước hoặc chết cùng thời điểm ông, bà (hoặc cụ).
Những người thừa kế thế vị được hưởng phần di sản mà bố, mẹ mình (hoặc ông bà) đáng lẽ được hưởng nếu còn sống, được chia đều di sản với những người thừa kế khác.
Con nuôi, con riêng có được hưởng thừa kế thế vị hay không?
Đối với trường hợp con nuôi:
Theo khoản 3 Điều 3 Luật Nuôi con nuôi 2010: “Con nuôi là người được nhận làm con nuôi và mối quan hệ nuôi dưỡng giữa con nuôi và cha mẹ nuôi phải được đăng ký hợp pháp.”
Về quyền hưởng thừa kế của con nuôi:
– Nếu cha mẹ nuôi để lại di chúc, việc thừa kế phụ thuộc vào ý chí của họ. Nếu di chúc chỉ định phần di sản cho con nuôi, thì con nuôi được hưởng di sản.
– Nếu cha mẹ nuôi không để lại di chúc, di sản sẽ được chia theo pháp luật. Con nuôi sẽ là một trong những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất và được hưởng phần di sản bằng với các thừa kế khác trong cùng hàng.
– Theo Điều 653 Bộ luật Dân sự 2015, con nuôi cũng được hưởng thừa kế thế vị, tức là nếu cha mẹ nuôi chết trước hoặc cùng thời điểm với người để lại di sản, con nuôi sẽ được hưởng phần di sản mà cha mẹ nuôi được hưởng nếu còn sống.
Đối với trường hợp con riêng của vợ/chồng người chết:
Theo Điều 654 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về quan hệ thừa kế giữa con riêng và bố dượng, mẹ kế như sau: Con riêng và bố dượng, mẹ kế nếu có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con thì được thừa kế di sản của nhau và còn được thừa kế di sản theo quy định tại Điều 652 (Thừa kế thế vị) và Điều 653 (Quan hệ thừa kế giữa con nuôi và cha nuôi, mẹ nuôi và cha đẻ, mẹ đẻ) của Bộ luật này.
Vậy trong trường hợp này, con riêng cũng có thể được hưởng thừa kế thế vị nếu giữa họ và cha dượng, mẹ kế có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng với nhau như cha con hoặc mẹ con.
Có thể Bạn quan tâm:
Con riêng không được hưởng thừa kế di sản của cha dượng, mẹ kế trong các trường hợp sau:
– Di chúc không hợp pháp;
– Không có mối quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng giữa con riêng và cha dượng, mẹ kế như cha con, mẹ con.
– Con riêng thuộc các trường hợp không được thừa kế theo Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015, bao gồm:
+ Bị kết án vì hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc ngược đãi người để lại di sản.
+ Vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản.
+ Bị kết án vì hành vi cố ý xâm phạm tính mạng của người thừa kế khác để chiếm di sản.
+ Có hành vi lừa dối, cưỡng ép, hoặc ngăn cản người để lại di sản lập, sửa chữa, huỷ di chúc trái ý chí của họ.
Lưu ý: Những người thuộc các trường hợp trên vẫn được hưởng di sản, nếu người để lại di sản đã biết hành vi của những người đó, nhưng vẫn cho họ hưởng di sản theo di chúc.
