Trong mối quan hệ gia đình, việc bố mẹ tặng tài sản cho con cái là chuyện thường tình, thể hiện sự yêu thương và hỗ trợ. Pháp luật Việt Nam đã có quy định rõ ràng về vấn đề này nhằm bảo vệ quyền lợi của cá nhân và đảm bảo sự minh bạch trong quản lý tài sản gia đình.
Và vấn đề xác định tài sản chung và tài sản riêng là một chủ đề nhận được rất nhiều sự quan tâm từ phía các cặp vợ chồng cũng như những người có liên quan.
Điều này đặc biệt quan trọng vì việc phân định rõ ràng tài sản chung và tài sản riêng có thể ảnh hưởng lớn đến quyền lợi và nghĩa vụ của mỗi bên trong quá trình hôn nhân và khi xảy ra tranh chấp hoặc ly hôn. Một tình huống phổ biến thường gặp là sau khi kết hôn, các cặp vợ chồng thường nhận được sự cho tặng tài sản riêng từ bố mẹ hai bên.
Vậy liệu việc tặng cho tài sản riêng này có được pháp luật công nhận và được quy định như thế nào?
Trong bài viết này, Ký sự Luật sư sẽ giúp bạn đọc tìm hiểu chi tiết về vấn đề này, xin mời các Bạn tham khảo!
Xác định tài sản chung của vợ chồng trong thời kì hôn nhân
Theo quy định tại Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 và Điều 9, Điều 10 Nghị định 126/2014/ NĐ-CP thì tài sản chung của vợ chồng là loại tài sản thuộc sở hữu chung hợp nhất, có nghĩa là cả hai vợ chồng đều có quyền sở hữu và sử dụng như nhau đối với tài sản này.
Những tài sản này được sử dụng để bảo đảm các nhu cầu thiết yếu của gia đình, cũng như để thực hiện các nghĩa vụ chung mà cả hai vợ chồng phải chịu trách nhiệm. Trong trường hợp giữa vợ và chồng có xảy ra tranh chấp về quyền sở hữu tài sản mà không có đủ căn cứ pháp lý để chứng minh rằng tài sản đó là tài sản riêng của mỗi bên, thì tài sản đó mặc nhiên được coi là tài sản chung của cả hai vợ chồng.
Điều này nhằm bảo đảm sự công bằng và trong quyền và nghĩa vụ tài sản giữa vợ và chồng, đồng thời cũng nhằm bảo vệ quyền lợi của các thành viên trong gia đình.
Xác định tài sản riêng của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân
Căn cứ theo Điều 43 Luật hôn nhân và gia đình 2014 thì tài sản riêng của vợ chồng bao gồm:
- Tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn
- Tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kì hôn nhân
- Tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các điều 38, 39, 40 của Luật này.
- Tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng
- Các tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng được quy định tại Điều 11 Nghị định 126/2014/NĐ-CP:
“Điều 11. Tài sản riêng khác của vợ, chồng theo quy định của pháp luật
- Quyền tài sản đối với đối tượng sở hữu trí tuệ theo quy định của pháp luật sở hữu trí tuệ.
- Tài sản mà vợ, chồng xác lập quyền sở hữu trí tuệ theo bản án, quyết định của Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền khác.
- Khoản trợ cấp ưu đãi mà vợ, chồng được nhận theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công với cách mạng; quyền tài sản khác gắn liền với nhân thân của vợ, chồng.”
Như vậy, căn cứ các quy định nêu trên, tài sản riêng của vợ chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định.
Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của vợ, chồng cũng là tài sản riêng của vợ, chồng; hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng của mỗi bên cũng có thể là tài sản riêng của vợ, chồng nếu thuộc trường hợp chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân (căn cứ Khoản 1 Điều 40 Luật Hôn nhân và Gia đình).
Bố mẹ có được cho tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân không?
Theo quy định tại khoản 1 Điều 43 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, cụ thể:
“Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các điều 38, 39 và 40 của Luật này; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng.”
Như vậy, bố mẹ có quyền cho tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân. Để đảm bảo rõ ràng, tính minh bạch trong quá trình tặng cho, cũng như xác định tài sản chung, tài sản riêng thì hợp đồng tặng cho phải đảm bảo về mặt hình thức theo đúng quy định của pháp luật đối với từng đối tượng khác nhau.
Nếu đối tượng của hợp đồng tặng cho là động sản thì hình thức của hợp đồng có thể bằng miệng, hoặc lập thành văn bản.
Nếu đối tượng của hợp đồng tặng cho là bất động sản thì bắt buộc phải lập thành văn bản đồng thời văn bản này phải được công chứng, chứng thực tại Văn phòng công chứng hoặc Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn, căn cứ theo Khoản 1 Điều 459 Bộ luật dân sự 2015: “Tặng cho bất động sản phải được lập thành văn bản có công chứng, chứng thực hoặc phải đăng ký, nếu bất động sản phải đăng ký quyền sở hữu theo quy định của luật” .
Về hiệu lực hợp đồng: Đối với tặng cho động sản có hiệu lực kể từ thời điểm bên được tặng cho nhận tài sản, trừ trường hợp có thỏa thuận khác, nếu động sản mà luật có quy định đăng ký quyền sở hữu như ô tô, xe máy,… thì hợp động tặng cho có hiệu lực từ thời điểm đăng ký (căn cứ tại Điều 458 Bộ luật Dân sự 2015).
Đối với tặng cho bất động sản có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký; nếu bất động sản không phải đăng ký quyền sở hữu thì hợp đồng tặng cho có hiệu lực kể từ thời điểm chuyển giao tài sản (căn cứ tại Khoản 2 Điều 459 Bộ luật Dân sự 2015).
Tham khảo thêm:
- Chồng giữ hết giấy tờ, làm sao giải quyết ly hôn?
- Tài sản trước hôn nhân có được phân chia khi Ly hôn không?
Khi đó, căn cứ theo Điều 44 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, vợ chồng có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản riêng của mình, nhập hoặc không nhập tài sản riêng vào tài sản chung.
Trong trường hợp vợ hoặc chồng không thể tự mình quản lý tài sản riêng và cũng không ủy quyền cho người khác quản lý thì bên kia có quyền quản lý tài sản đó. Việc quản lý tài sản phải bảo đảm lợi ích của người có tài sản.
Nghĩa vụ riêng về tài sản của mỗi người được thanh toán từ tài sản riêng của người đó. Ngoài việc sở hữa các tài sản riêng thì vợ, chồng có nghĩa vụ liên quan đến các tài sản riêng đó.
Trường hợp tài sản riêng của vợ hoặc chồng không đủ để thanh toán các nghĩa vụ riêng về tài sản thì thanh toán bằng phần tài sản của người đó có trong khối tài sản chung của vợ hoặc chồng có thể thỏa thuận thanh toán bằng tài sản chung.
Trong trường hợp vợ, chồng có tài sản riêng mà hoa lợi, lợi tức từ tài sản riêng đó là nguồn sống duy nhất của gia đình thì việc định đoạt tài sản này phải có sự đồng ý của chồng, vợ.
Quy định này phù hợp với đời sống thực tế, nhằm đảm bảo tính ổn định của cuộc sống chung, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các thành viên khác trong gia đình. Mặt khác, điều này giúp tránh những tranh chấp không đáng có, bảo vệ tài sản chung và đảm bảo mọi thành viên trong gia đình đều được hưởng lợi ích từ nguồn thu nhập quan trọng này.
Việc này cũng thể hiện tinh thần hợp tác và tôn trọng lẫn nhau giữa vợ chồng, góp phần xây dựng một gia đình hạnh phúc, bền vững.
Như vậy, trong thời kỳ hôn nhân, con cái có thể nhận được tài sản riêng từ bố mẹ. Những tài sản này sẽ không được coi là tài sản chung của hai vợ chồng mà thuộc về quyền sở hữu riêng của người được nhận. Việc xác định tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân giúp bảo vệ quyền lợi cá nhân và tránh những tranh chấp không cần thiết khi có sự kiện pháp lý liên quan đến tài sản phát sinh.
